समस्यानिवारण (Troubleshooting) प्रक्रियेसाठी प्रारंभ बिंदू म्हणजे समस्येची स्पष्टपणे ओळख करणे आणि तिला परिभाषित करणे (Identifying and defining the problem).

याचा अर्थ नेमकी कोणती गोष्ट काम करत नाहीये किंवा अपेक्षितपणे वागत नाहीये हे समजून घेणे. या पहिल्या टप्प्यामध्ये खालील गोष्टींचा समावेश होतो:

• समस्येची लक्षणे (Symptoms) गोळा करणे: नक्की काय घडत आहे, कोणते त्रुटी संदेश (error messages) दिसत आहेत, किंवा कोणते असामान्य वर्तन (unusual behavior) दिसून येत आहे.
• समस्या कधी सुरू झाली: ही समस्या अचानक उद्भवली की हळूहळू विकसित झाली?
• समस्येची व्याप्ती (Scope): किती लोकांना किंवा किती प्रणालींना याचा फटका बसला आहे? ही समस्या केवळ एका विशिष्ट वापरकर्त्यासाठी, एका विशिष्ट उपकरणासाठी, की संपूर्ण प्रणालीसाठी आहे?
• अलीकडील बदल: समस्या सुरू होण्यापूर्वी कोणतेही नवीन सॉफ्टवेअर स्थापित केले होते, हार्डवेअर बदलले होते किंवा सेटिंग्जमध्ये बदल केले होते का?

जोपर्यंत तुम्ही समस्येचे स्वरूप आणि व्याप्ती स्पष्टपणे समजू शकत नाही, तोपर्यंत प्रभावी उपाययोजना करणे कठीण होते.