नौदला विषयी माहिती द्या?
इ.स. १९३४ मध्ये ब्रिटीशांनी स्थापलेल्या ‘रॉयल इंडियन नेव्ही’ (आरआयएन) या सेनेपासून सुरूवात झाली. इ.स. १९७१ च्या भारत व पाकिस्तान युद्धामध्ये नौदलाने चढविलेल्या क्षेपणास्त्र हल्ल्यामुळे विजयश्री मिळविणे अधिक सुकर झाले. हा क्षेपणास्त्र हल्ला चढविण्यात आला तो दिवस ४ डिसेंबर ‘नौदल दिन’ म्हणून साजरा करण्यात येतो. भारतीय महासागर क्षेत्रात संतुलन आणि सुरक्षा राखण्याचे काम नौदलाकडून होते.
भारतीय नौदल हे जगातील पाचव्या क्रमांकाचे नौदल आहे. नौदलाकडे १५५ युद्धनौकांच्या तोफा आहे. नौदलाच्या हवाई शाखेत ध्रुव, चेतक, सी किंग इत्यादी शस्त्रसज्ज हेलिकॉप्टर्स व सी हॅरियर्स या लढाऊ विमानांच्या तुकड्या आहेत. २०० मरीन कमांडों नौदलात आहेत. तसेच भारतीय नौदलाच्या आय.एन.एस. विराट डेली क्लास, त्रिशूळ, आयएनएस बेटवा आणि मिसाईलचा मारा करणारी नौका विनाश या नौका तसेच संकुश पाणबुडी हे सुद्धा नौदलाचे भाग आहेत.
नौदल (Navy): नौदल हेArmed Forcesचा महत्वाचा भाग आहे. हे समुद्रातून देशाचे रक्षण करते. यात जहाजे, पाणबुड्या (submarines) आणि हेलिकॉप्टर (helicopters) असतात.
भारतीय नौदल (Indian Navy): भारतीय नौदल जगातील सर्वात मोठ्या नौदलांपैकी एक आहे.
स्थापना: १६१२ मध्ये ईस्ट इंडिया कंपनीने (East India Company) व्यापारी जहाजांचे संरक्षण करण्यासाठी 'ईस्ट इंडिया मरीन' (East India Marine) नावाची एक फ्लीट (fleet) तयार केली, ती पुढे भारतीय नौदल बनली.
भारतीय नौदल दिवस: ४ डिसेंबर (December 4).
नौदलाची कार्ये:
- समुद्रातून देशाचे रक्षण करणे.
- समुद्री व्यापार आणि हितसंबंधांचे रक्षण करणे.
- नैसर्गिक आपत्तींमध्ये मदत करणे.
- इतर देशांशी मैत्रीपूर्ण संबंध प्रस्थापित करणे.
जहाजे व पाणबुड्या: भारतीय नौदलाकडे विविध प्रकारची जहाजे आणि पाणबुड्या आहेत, जसे विमानवाहू युद्धपोत (aircraft carrier), विनाशिका (destroyers), फ्रिगेट्स (frigates) आणि पाणबुड्या.
नौदल तळ (Naval base): भारतीय नौदलाचे महत्वाचे तळ खालील ठिकाणी आहेत:
- मुंबई
- विशाखापट्टणम
- कोची
- चेन्नई