2 उत्तरे
2
answers
डिझेल इंधन व पेट्रोल इंधन यात काय काय फरक आहेत?
1
Answer link
हो, फरक आहे. डिझेलला ताकद जास्त आहे आणि पेट्रोल व सीएनजीला कमी होते. पण पेट्रोल घरगुती वापरासाठी जास्त वेळ टिकते. पेट्रोल इंजिनला प्लग आहे, तसेच बरेच पार्टस्मध्ये फरक आहे.
0
Answer link
डिझेल आणि पेट्रोल यांमध्ये अनेक महत्त्वाचे फरक आहेत. ते खालीलप्रमाणे:
1. रासायनिक रचना (Chemical Composition):
- डिझेल: डिझेल हे पेट्रोलियमmaterial पासून तयार होते, पण पेट्रोलच्या तुलनेत जड तेल असते. यात कार्बन atomsची संख्या जास्त असते. (C12-C20)
- पेट्रोल: पेट्रोल हे देखील पेट्रोलियमmaterial पासून तयार होते, पण ते डिझेलच्या तुलनेत हलके असते. यात कार्बन atomsची संख्या कमी असते. (C5-C12)
2. ऊर्जा क्षमता (Energy Efficiency):
- डिझेल: डिझेलमध्ये पेट्रोलच्या तुलनेत ऊर्जा जास्त असते. त्यामुळे समान प्रमाणात डिझेल वापरले तर पेट्रोलच्या तुलनेत जास्त ऊर्जा मिळते.
- पेट्रोल: पेट्रोलमध्ये डिझेलच्या तुलनेत ऊर्जा कमी असते.
3. इंजिन (Engine):
- डिझेल: डिझेल इंजिन हे कॉम्प्रेशन इग्निशन (Compression Ignition) तत्वावर कार्य करते. यात हवा compress केल्यावर इंधन inject केले जाते आणि ते स्वतःहून पेटते.
- पेट्रोल: पेट्रोल इंजिन हे स्पार्क इग्निशन (Spark Ignition) तत्वावर कार्य करते. यात हवा आणि पेट्रोलचे मिश्रण compress केले जाते आणि स्पार्क प्लगच्या मदतीने पेटवले जाते.
4. कार्यक्षमता आणि मायलेज (Efficiency and Mileage):
- डिझेल: डिझेल इंजिन हे पेट्रोल इंजिनच्या तुलनेत जास्त मायलेज देते, कारण डिझेलमध्ये ऊर्जा जास्त असते.
- पेट्रोल: पेट्रोल इंजिन हे डिझेल इंजिनच्या तुलनेत कमी मायलेज देते.
5. किंमत (Cost):
- डिझेल: काही ठिकाणी डिझेल पेट्रोलच्या तुलनेत स्वस्त असते, पण हे सरकार आणि करांवर अवलंबून असते.
- पेट्रोल: पेट्रोलची किंमत डिझेलपेक्षा जास्त असू शकते, कारण उत्पादन खर्च आणि करांमध्ये फरक असतो.
6. उत्सर्जन (Emissions):
- डिझेल: डिझेल इंजिनमधून नायट्रोजन ऑक्साइड (NOx) आणि पार्टिक्युलेट मॅटर (Particulate Matter) चे उत्सर्जन जास्त होते, जे पर्यावरणासाठी हानिकारक आहे.
- पेट्रोल: पेट्रोल इंजिनमधून कार्बन मोनोऑक्साइड (CO) आणि हाइड्रोकार्बन (HC) चे उत्सर्जन जास्त होते.
7. उपयोग (Uses):
- डिझेल: डिझेलचा उपयोग ट्रक, बस, ट्रॅक्टर आणि मोठ्या जहाजांमध्ये होतो.
- पेट्रोल: पेट्रोलचा उपयोग मुख्यतः कार आणि दुचाकींमध्ये होतो.
टीप: किमती आणि उत्सर्जन मानके वेळोवेळी बदलू शकतात.