प्राचीन भारतीय विद्वान

वराहमिहिर हे एक महान भारतीय खगोलशास्त्रज्ञ, गणितज्ञ आणि ज्योतिषी होते. त्यांनी अनेक महत्त्वपूर्ण ग्रंथांची रचना केली.

त्यांनी लिहिलेले काही प्रमुख ग्रंथ खालीलप्रमाणे आहेत:

• बृहत्संहिता (Brihat Samhita): हा त्यांचा सर्वात प्रसिद्ध ग्रंथ आहे, ज्यात ज्योतिष, खगोलशास्त्र, भूगोल, हवामानशास्त्र, वास्तुकला, मूर्तिकला, रत्नांचे गुणधर्म आणि शुभ-अशुभ लक्षणांसह अनेक विषयांचा समावेश आहे.
• पंचसिद्धान्तिका (Pancha-Siddhantika): या ग्रंथात पाच प्राचीन खगोलशास्त्रीय सिद्धांत (सूर्य-सिद्धान्त, पौलिश-सिद्धान्त, रोमक-सिद्धान्त, वसिष्ठ-सिद्धान्त, पैतामह-सिद्धान्त) यांचे वर्णन आणि तुलना केली आहे.
• बृहज्जातक (Brihat Jataka): हा ज्योतिषशास्त्रावरील एक महत्त्वपूर्ण ग्रंथ आहे, जो फलज्योतिषावर आधारित आहे.
• लघुजातक (Laghu Jataka): हा बृहज्जातकाचा संक्षिप्त रूप आहे.
• योगयात्रा (Yoga Yatra): हा ग्रंथ युद्धांसाठी आणि प्रवासासाठी शुभ मुहूर्तांवर मार्गदर्शन करतो.

वराहमिहिर यांचे कार्य भारतीय ज्ञान परंपरेत अत्यंत मोलाचे मानले जाते.