योगशास्त्र

तुमच्या प्रश्नात पर्याय दिलेले नाहीत, त्यामुळे 'चित्तवृत्ती' नसलेले नेमके काय आहे हे सांगणे शक्य नाही. तथापि, योगदर्शनानुसार (पतंजलींच्या योगसूत्रांनुसार), चित्तवृत्ती (मनाच्या क्रिया) पाच प्रकारच्या आहेत. या पाच चित्तवृत्ती खालीलप्रमाणे आहेत:

1. प्रमाण (Pramana): हे योग्य आणि सत्य ज्ञान होय. यात प्रत्यक्ष (प्रत्यक्ष अनुभव), अनुमान (तर्क) आणि आगम (शास्त्रवचन किंवा विश्वसनीय स्त्रोताकडून मिळालेले ज्ञान) यांचा समावेश होतो.
2. विपर्यय (Viparyaya): हे चुकीचे ज्ञान किंवा गैरसमज होय, जे सत्यावर आधारित नसते. उदाहरणार्थ, दोरीला साप समजणे.
3. विकल्प (Vikalpa): हे काल्पनिक किंवा शब्दांवर आधारित ज्ञान होय, ज्याला वास्तविक वस्तू किंवा आधार नसतो. उदाहरणार्थ, 'वाझेची संतती' (Son of a barren woman) यासारख्या संकल्पना.
4. निद्रा (Nidra): ही गाढ झोप आहे, ज्यामध्ये कोणताही अनुभव नसतो, फक्त अज्ञानाचा अनुभव असतो.
5. स्मृति (Smriti): ही मागील अनुभवांची आठवण किंवा स्मरण होय.

या पाच चित्तवृत्तींशिवाय, जर तुमच्या पर्यायांमध्ये काही वेगळा शब्द किंवा संकल्पना दिली असेल, तर ती 'चित्तवृत्ती' नसेल.