आर्थिक साधने
0
Answer link
व्यापार बिले (Trade Bills) आणि निवास बिले (Accommodation Bills) हे दोन्ही विनिमय बिलाचे (Bills of Exchange) प्रकार आहेत, परंतु त्यांच्यामागील उद्देश आणि आधार यामध्ये महत्त्वाचा फरक आहे.
1. व्यापार बिले (Trade Bills):
- अर्थ: व्यापार बिले ही वस्तू आणि सेवांच्या प्रत्यक्ष खरेदी-विक्रीच्या व्यवहारातून (व्यापारातून) निर्माण होणारी बिले आहेत. यामध्ये विक्रेता (Drawer) खरेदीदारावर (Drawee) एक बिल काढतो, ज्यामध्ये खरेदीदाराने विशिष्ट मुदतीनंतर विशिष्ट रक्कम विक्रेत्याला किंवा त्याच्या आदेशानुसार इतर व्यक्तीला देण्याचा आदेश असतो.
- उद्देश: याचा मुख्य उद्देश म्हणजे उधारीवर केलेल्या विक्रीसाठी पैसे मिळण्याची खात्री देणे आणि खरेदीदाराला रक्कम चुकवण्यासाठी काही कालावधी उपलब्ध करून देणे.
- आधार: या बिलामागे वस्तू किंवा सेवांचा एक खरा आणि कायदेशीर व्यापार व्यवहार असतो.
- पक्षांची जबाबदारी: खरेदीदार (Drawee) हा मूळतः देयकासाठी जबाबदार असतो, कारण त्यानेच वस्तू किंवा सेवा खरेदी केलेल्या असतात.
- उदाहरण:
‘अ’ या व्यापाऱ्याने ‘ब’ ला ₹1,00,000 किमतीचा माल तीन महिन्यांच्या उधारीवर विकला. ‘अ’ ने ‘ब’ वर ₹1,00,000 चे एक बिल काढले, जे ‘ब’ ने स्वीकारले. तीन महिन्यांनंतर, ‘ब’ ला ‘अ’ ला (किंवा ‘अ’ ने नमूद केलेल्या बँकेला, जर ‘अ’ ने ते बिल बँकेतून वटवले असेल तर) पैसे द्यावे लागतील. हे एक व्यापार बिल आहे, कारण यामागे मालाची खरेदी-विक्री हा खरा व्यवहार आहे.
2. निवास बिले (Accommodation Bills):
- अर्थ: निवास बिले (यांना 'Friendship Bills' असेही म्हणतात) ही कोणत्याही वास्तविक व्यापार व्यवहाराशिवाय, केवळ आर्थिक मदत (फंड उभारण्यासाठी) करण्याच्या उद्देशाने काढली जातात. यामध्ये एक पक्ष दुसऱ्या पक्षाला तात्पुरती आर्थिक मदत करण्यासाठी बिल स्वीकारतो.
- उद्देश: या बिलांचा मुख्य उद्देश म्हणजे बिल काढणाऱ्या आणि स्वीकारणाऱ्या दोघांना किंवा त्यापैकी एकाला अल्पकालीन निधी उपलब्ध करून देणे. या बिलाचा वापर सामान्यतः एका पक्षाला तातडीने रोख पैशाची गरज असताना केला जातो.
- आधार: या बिलामागे वस्तू किंवा सेवांचा कोणताही खरेदी-विक्रीचा व्यवहार नसतो. हे केवळ दोन पक्षांमधील परस्पर विश्वास आणि आर्थिक मदतीच्या करारावर आधारित असते.
- पक्षांची जबाबदारी: ड्रॉई (Drawee) हा बँकेला पैसे देण्यास जबाबदार असतो (जर बिल बँकेतून वटवले असेल तर), परंतु शेवटी बिल काढणाऱ्याला (Drawer) ड्रॉईला ती रक्कम परत करावी लागते. ड्रॉई हा ड्रॉवरचा केवळ 'जामीनदार' (Surety) असतो.
- उदाहरण:
‘क’ या व्यक्तीला व्यवसायासाठी तातडीने ₹2,00,000 ची गरज आहे, परंतु त्याच्याकडे पुरेसे पैसे नाहीत. ‘ड’ हा ‘क’ चा मित्र आहे आणि आर्थिकदृ
अकाउंट उघडा
अकाउंट उघडून उत्तर चा सर्वाधिक फायदा मिळवा.
जुने अकाउंट आहे?