विशेषण

मराठी व्याकरणात विशेषणाचे मुख्य तीन प्रकार आहेत:

1. गुणविशेषण (Adjective of Quality):

जे विशेषण नामाचा गुण, रंग, रूप, आकार किंवा स्थिती दर्शवते, त्याला गुणविशेषण म्हणतात.

उदाहरणे:

• सुंदर फूल
• गोड आंबा
• मोठा मुलगा
• गरम चहा
2. संख्याविशेषण (Adjective of Number):

जे विशेषण नामाची संख्या किंवा क्रम दर्शवते, त्याला संख्याविशेषण म्हणतात.

संख्याविशेषणाचे पुन्हा काही उपप्रकार पडतात:

• निश्चित संख्याविशेषण: जी संख्या निश्चितपणे दर्शवते.
  • गणनावाचक: एक, दोन, तीन (उदा. पाच पुस्तके)
  • क्रमवाचक: पहिला, दुसरा, तिसरा (उदा. पहिले घर)
  • आवृत्तिवाचक: दुप्पट, तिप्पट, चौपट (उदा. दुप्पट आनंद)
  • पृथकत्ववाचक: एकेक, दोनदोन (उदा. एकेका विद्यार्थ्याला बक्षीस दिले)
  • समुच्चयवाचक: पाची, दहाही (उदा. पाची पांडव)
• अनिश्चित संख्याविशेषण: जी संख्या निश्चित नसते.
  • उदाहरणे: काही मुले, अनेक पक्षी, थोडे पाणी
3. सार्वनामिक विशेषण (Pronominal Adjective):

जे सर्वनाम नामापूर्वी येऊन विशेषणाचे कार्य करते, त्याला सार्वनामिक विशेषण म्हणतात. याला दर्शक विशेषण असेही म्हणतात.

उदाहरणे:

• तो मुलगा
• ही मुलगी
• कोणते पुस्तक?
• माझे घर

या तीन मुख्य प्रकारांव्यतिरिक्त, काहीवेळा खालील प्रकार देखील विशेषणांमध्ये समाविष्ट केले जातात:

4. धातुसाधित विशेषण (Verbal Adjective):

क्रियापदाच्या मूळ रूपाला (धातुला) प्रत्यय लागून जे विशेषण तयार होते, त्याला धातुसाधित विशेषण म्हणतात.

उदाहरणे:

• पोहणारा मासा (पोहणे या धातूपासून)
• लिहिलेली गोष्ट (लिहिणे या धातूपासून)
• हसरे बाळ (हसणे या धातूपासून)

उदाहरण:

• वाक्य: झाडाला गोड फळे लागली आहेत.
• विशेषण: गोड (फळांचा प्रकार/गुण दर्शवणारा शब्द)

• भुसभुशीत माती
• काळी माती
• लाल माती
• पोटॅशयुक्त माती
• चिकण माती

तुमच्या प्रश्नांची उत्तरे खालीलप्रमाणे:

क्रियापदाला विशेषण म्हणून वापरण्यासाठी 'धातुसाधित विशेषण' वापरले जाते. यालाच 'कृदन्त' असेही म्हणतात.

उदाहरणार्थ:

• बोलणारी मुलगी (mulagi)
• खेळलेला (khellela) मुलगा (mulaga)
• उघडलेले (ughadalele) दार (dar)

या उदाहरणांमध्ये, 'बोलणारी', 'खेळलेला', आणि 'उघडलेले' ही धातुसाधित विशेषणे आहेत, जी अनुक्रमे 'मुलगी', 'मुलगा', आणि 'दार' या नामांबद्दल अधिक माहिती देतात.