वैद्यकीय अभ्यासक्रम
CET (सामूहिक प्रवेश परीक्षा) आणि NEET (राष्ट्रीय पात्रता सह प्रवेश परीक्षा) परीक्षांशिवाय वैद्यकीय क्षेत्रात (Medical Field) उपलब्ध असलेले काही कोर्सेस खालीलप्रमाणे:
- B.Sc. Nursing (बी.एस्सी. नर्सिंग): हा चार वर्षांचा पदवी कोर्स आहे.
- B.Pharm (Bachelor of Pharmacy) (बी. फार्म): हा औषधनिर्माणशास्त्रातील पदवी कोर्स आहे.
- B.Sc. Biotechnology (बी.एस्सी. बायोटेक्नोलॉजी): जैवतंत्रज्ञान क्षेत्रात हा कोर्स महत्वाचा आहे.
- B.Sc. Microbiology (बी.एस्सी. मायक्रोबायोलॉजी): सूक्ष्मजीवशास्त्राचा अभ्यास यात असतो.
- B.Sc. Cardiac Technology (बी.एस्सी. कार्डियाक टेक्नॉलॉजी): हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी तंत्रज्ञानाचा अभ्यास यात असतो.
- B.Sc. in Allied Healthcare Courses (बी.एस्सी. सहयोगी आरोग्य सेवा कोर्सेस): या अंतर्गत अनेक कोर्सेस येतात, जसे की मेडिकल इमेजिंग टेक्नॉलॉजी, ऑपरेशन थिएटर टेक्नॉलॉजी, इत्यादी.
- Diploma in Medical Courses (वैद्यकीय डिप्लोमा कोर्सेस): जसे की एक्स-रे टेक्निशियन, मेडिकल लॅब टेक्निशियन, इत्यादी.
हे काही पर्याय आहेत ज्यांच्या माध्यमातून तुम्ही CET/NEET शिवाय वैद्यकीय क्षेत्रात प्रवेश करू शकता.
अधिक माहितीसाठी तुम्ही खालील संकेतस्थळांना भेट देऊ शकता:
12 वी नंतर मेडिकल लायसेन्स कसे मिळवावे:
- MBBS ( Bachelor of Medicine and Bachelor of Surgery ) अभ्यासक्रम:
- BAMS (Bachelor of Ayurvedic Medicine and Surgery):
- BHMS (Bachelor of Homeopathic Medicine and Surgery):
- BUMS (Bachelor of Unani Medicine and Surgery):
- BDS (Bachelor of Dental Surgery):
12 वी सायन्समध्ये (Physics, Chemistry, Biology) चांगले गुण मिळवल्यानंतर, तुम्हाला MBBS अभ्यासक्रमासाठी NEET (National Eligibility cum Entrance Test) परीक्षा उत्तीर्ण करणे आवश्यक आहे.
MBBS चा कोर्स 5.5 वर्षांचा असतो, ज्यात 4.5 वर्षांचे शिक्षण आणि 1 वर्षाची इंटर्नशिप असते.
BAMS हा आयुर्वेद शाखेचा पदवी अभ्यासक्रम आहे. हा कोर्स पूर्ण करण्यासाठी तुम्हाला 5.5 वर्षे लागतील, ज्यात 1 वर्षाची इंटर्नशिप देखील असते.
BHMS हा হোমিওপ্যাথিক शाखेचा पदवी अभ्यासक्रम आहे. याचा कालावधी 5.5 वर्षांचा असतो, ज्यात 1 वर्षाची इंटर्नशिप अनिवार्य आहे.
BUMS हा युनानी शाखेचा पदवी अभ्यासक्रम आहे. याचा कालावधी 5.5 वर्षांचा असतो, ज्यात 1 वर्षाची इंटर्नशिप आवश्यक आहे.
BDS हा दंतचिकित्सा शाखेचा पदवी अभ्यासक्रम आहे. हा कोर्स 5 वर्षांचा असतो, ज्यात इंटर्नशिप देखील समाविष्ट आहे.
आवश्यक गुण:
- MBBS:
- BAMS/BHMS/BUMS:
- BDS:
MBBS साठी NEET परीक्षेत चांगले गुण मिळवणे आवश्यक आहे. सरकारी कॉलेजमध्ये प्रवेश घेण्यासाठी, तुम्हाला 720 पैकी किमान 600+ गुण मिळणे अपेक्षित आहे. खासगी कॉलेजसाठी Cut off गुण कॉलेजनुसार बदलू शकतात.
या अभ्यासक्रमांसाठी NEET परीक्षा अनिवार्य आहे, परंतु Cut off गुण MBBS च्या तुलनेत कमी असू शकतात.
BDS साठी देखील NEET परीक्षा अनिवार्य आहे आणि Cut off गुण कॉलेजनुसार बदलू शकतात.
नोंदणी:
- तुमची पदवी पूर्ण झाल्यावर, तुम्हाला मेडिकल कौन्सिल ऑफ इंडिया (Medical Council of India) किंवा संबंधित राज्य मेडिकल कौन्सिलमध्ये नोंदणी करणे आवश्यक आहे.
- नोंदणी केल्यानंतर, तुम्हाला प्रॅक्टिस करण्यासाठी लायसेन्स मिळेल.
अधिक माहितीसाठी, तुम्ही NEET परीक्षेची वेबसाइट (https://neet.nta.nic.in/) आणि मेडिकल कौन्सिल ऑफ इंडियाच्या वेबसाइटला (https://www.nmc.org.in/) भेट देऊ शकता.
डीएमएलटी (DMLT) कोर्स विषयी माहिती:
डीएमएलटी (Diploma in Medical Laboratory Technology) हा वैद्यकीय क्षेत्रात प्रयोगशाळा तंत्रज्ञ म्हणून काम करण्यासाठीचा एक डिप्लोमा कोर्स आहे. या कोर्समध्ये तुम्हाला विविध वैद्यकीय चाचण्या (Medical Tests) कशा करायच्या, त्यांची नोंद कशी ठेवायची आणि प्रयोगशाळेतील उपकरणे (Laboratory Equipments) कशी वापरायची याचे प्रशिक्षण दिले जाते.
डीएमएलटी कोर्स करण्यासाठी पात्रता:
- तुम्ही विज्ञान शाखेतून (Science Stream) 12 वी पास असणे आवश्यक आहे.
- 12 वी मध्ये तुमचे भौतिकशास्त्र (Physics), रसायनशास्त्र (Chemistry) आणि जीवशास्त्र (Biology) हे विषय असणे आवश्यक आहे.
- काही संस्थांमध्ये प्रवेश परीक्षा (Entrance Exam) घेतली जाते.
डीएमएलटी कोर्सची फी:
डीएमएलटी कोर्सची फी साधारणपणे सरकारी कॉलेजमध्ये रु. 10,000 ते रु. 50,000 पर्यंत आणि प्रायव्हेट कॉलेजमध्ये रु. 20,000 ते रु. 1,50,000 पर्यंत असू शकते.
डीएमएलटी कोर्सनंतर करिअरच्या संधी:
- मेडिकल लॅब टेक्निशियन
- लॅब सुपरवायझर
- ब्लड बँक टेक्निशियन
- रिसर्च असिस्टंट
अधिक माहितीसाठी काही उपयुक्त लिंक्स:
LHV (Lady Health Visitor):
LHV हा कोर्स ग्रामीण भागातील महिला आणि बालकांच्या आरोग्यावर लक्ष केंद्रित करतो. LHV या आरोग्यसेविका Sub-center स्तरावर काम करतात.
- पात्रता: १२ वी पास
- कोर्सचा कालावधी: साधारणपणे १ ते २ वर्षे
- जॉब प्रोफाईल: आरोग्य सहाय्यक (Health Assistant)
ANM (Auxiliary Nurse Midwife):
ANM हा कोर्स ग्रामीण भागातील आरोग्य सेवा पुरवण्यासाठी आहे. ANM या आरोग्यसेविका Sub-center स्तरावर काम करतात.
- पात्रता: १२ वी पास
- कोर्सचा कालावधी: २ वर्षे
- जॉब प्रोफाईल: नर्स (Nurse), आरोग्य कार्यकर्ता (Health Worker)
GNM (General Nursing and Midwifery):
GNM हा कोर्स नर्सिगमध्ये डिप्लोमा आहे. यात तुम्हाला रुग्णसेवा, आरोग्य शिक्षण आणि Midwifery (प्रसूती) चे प्रशिक्षण दिले जाते.
- पात्रता: १२ वी पास (विज्ञान শাখা असल्यास उत्तम)
- कोर्सचा कालावधी: ३ वर्षे
- जॉब प्रोफाईल: स्टाफ नर्स (Staff Nurse), होम नर्स (Home Nurse)
RANM (Registered Auxiliary Nurse Midwife):
RANM हा कोर्स ANM च्या समकक्ष आहे. Registered ANM म्हणजे ज्या ANM ने राज्य नर्सिंग कौन्सिलमध्ये नोंदणी केली आहे.
- पात्रता: ANM कोर्स उत्तीर्ण
- कोर्सचा कालावधी: कोर्स पूर्ण केल्यावर रजिस्ट्रेशन आवश्यक
- जॉब प्रोफाईल: Registered Nurse म्हणून काम करू शकतात.
टीप: कोर्सची पात्रता, कालावधी आणि इतर माहिती वेळोवेळी बदलू शकते. त्यामुळे, संबंधित संस्थेशी संपर्क साधून खात्री करून घ्यावी.
धन्यवाद..!