संगणक सुरक्षा

कॉम्प्युटर चालू करताना लॉगिन पासवर्ड सेट करणे हे तुमच्या डेटाच्या सुरक्षिततेसाठी महत्त्वाचे आहे. बहुतांश ऑपरेटिंग सिस्टीममध्ये (उदा. विंडोज, macOS) पासवर्ड सेट करण्याची प्रक्रिया थोडी वेगळी असली तरी, मूलभूत पायऱ्या सारख्याच असतात. येथे विंडोज ऑपरेटिंग सिस्टीमसाठी पासवर्ड सेट करण्याची प्रक्रिया दिली आहे:

विंडोजमध्ये लॉगिन पासवर्ड सेट करण्यासाठी खालील पायऱ्या फॉलो करा:

1. स्टार्ट मेनू उघडा: तुमच्या स्क्रीनच्या खालच्या डाव्या कोपऱ्यात असलेल्या विंडोज लोगोवर (Start Button) क्लिक करा किंवा कीबोर्डवरील 'Windows' की दाबा.

2. सेटिंग्जमध्ये जा: स्टार्ट मेनूमधून 'Settings' (सेटिंग्ज) निवडा. (गिअर आयकॉन).

3. अकाऊंट्स निवडा: सेटिंग्ज विंडोमध्ये 'Accounts' (अकाऊंट्स) पर्यायावर क्लिक करा.

4. साइन-इन पर्याय निवडा: डाव्या बाजूच्या मेनूमधून 'Sign-in options' (साइन-इन पर्याय) निवडा.

5. पासवर्ड जोडा किंवा बदला: 'Password' (पासवर्ड) विभागाखाली तुम्हाला 'Add' (जोडा) किंवा 'Change' (बदला) असा पर्याय दिसेल.

   • जर तुमच्याकडे आधीच पासवर्ड नसेल, तर 'Add' बटणावर क्लिक करा.
   • जर तुमच्याकडे आधीच पासवर्ड असेल आणि तुम्हाला तो बदलायचा असेल, तर 'Change' बटणावर क्लिक करा. (यासाठी तुम्हाला तुमचा सध्याचा पासवर्ड टाकावा लागेल).

6. नवीन पासवर्ड तयार करा:

   • 'New password' (नवीन पासवर्ड) या बॉक्समध्ये तुम्हाला हवा असलेला पासवर्ड टाइप करा.
   • 'Confirm password' (पासवर्डची पुष्टी करा) या बॉक्समध्ये तोच पासवर्ड पुन्हा टाइप करा.
   • 'Password hint' (पासवर्डचा संकेत) या बॉक्समध्ये तुम्ही तुमच्या पासवर्डसाठी एक आठवण करून देणारा शब्द किंवा वाक्य टाइप करू शकता, जेणेकरून तुम्ही पासवर्ड विसरल्यास ते तुम्हाला मदत करेल. हा संकेत तुमच्या पासवर्डचा भाग नसावा.

7. पूर्ण करा: सर्व माहिती भरल्यानंतर, 'Next' (पुढील) आणि नंतर 'Finish' (पूर्ण करा) बटणावर क्लिक करा.

आता, तुम्ही पुढच्या वेळी तुमचा कॉम्प्युटर रीस्टार्ट कराल किंवा तो लॉक कराल, तेव्हा तुम्हाला तुमच्या लॉगिन स्क्रीनवर पासवर्ड विचारला जाईल.

महत्त्वाचे टिप्स:

• मजबूत पासवर्ड निवडा: तुमच्या पासवर्डमध्ये लहान अक्षरे, मोठी अक्षरे, अंक आणि विशेष चिन्हे (उदा. !, @, #, $) यांचा समावेश करा. तो किमान 8-12 वर्णांचा असावा.
• पासवर्ड लक्षात ठेवा: तुमचा पासवर्ड सुरक्षित ठिकाणी लिहून ठेवा, पण तो कोणालाही दिसणार नाही याची खात्री करा.
• पासवर्ड वारंवार बदलू नका: खूप वारंवार पासवर्ड बदलल्यास तो विसरण्याची शक्यता वाढते. दर काही महिन्यांनी बदलणे पुरेसे आहे.

जागतिक स्वीकार्यता (युनिव्हर्सल ॲक्सेप्टन्स - UA) म्हणजे काय:

जागतिक स्वीकार्यता म्हणजे इंटरनेट ॲप्लिकेशन्स आणि सिस्टीमने सर्व डोमेन नावे (Domain names) आणि ईमेल ॲड्रेस स्वीकारणे, प्रमाणित करणे, प्रक्रिया करणे आणि योग्यरित्या प्रदर्शित करणे.

सध्या, अनेक सिस्टीम फक्त लॅटिन अक्षरे (Latin scripts) वापरून तयार केलेले डोमेन नावे आणि ईमेल ॲड्रेस स्वीकारतात. जागतिक स्वीकार्यता सुनिश्चित करते की सिस्टीम विविध लिप्या (scripts) आणि भाषांमधील डोमेन नावे आणि ईमेल ॲड्रेस स्वीकारण्यास सक्षम असतील.

जागतिक स्वीकार्यता का आवश्यक आहे:

• भाषा आणि संस्कृतीचा समावेश:

  जागतिक स्वीकार्यता विविध भाषा आणि संस्कृतींमधील लोकांचा इंटरनेट वापर सुलभ करते. स्थानिक भाषांमधील डोमेन नावे आणि ईमेल ॲड्रेस वापरण्याची संधी मिळाल्याने लोकांना अधिक सोयीस्कर वाटते.

• डिजिटल समावेश (Digital Inclusion):

  ज्या लोकांची मातृभाषा लॅटिन लिपीवर आधारित नाही, त्यांना इंटरनेट वापरण्यात येणाऱ्या अडचणी कमी होतात.

• व्यवसायासाठी संधी:

  कंपन्यांना जागतिक स्तरावर आपल्या ग्राहकांशी त्यांच्या भाषेत संपर्क साधता येतो.

• इंटरनेटचा विकास:

  जागतिक स्वीकार्यता ही इंटरनेटच्या विकासासाठी आवश्यक आहे, कारण ते सुनिश्चित करते की इंटरनेट सर्वांसाठी समान व्यासपीठ राहील.

उदाहरण:

समजा, एखाद्या व्यक्तीचे नाव 'amol.example@example.com' असे आहे. जागतिक स्वीकार्यता नसल्यास, अनेक सिस्टीम हे ईमेल ॲड्रेस स्वीकारणार नाहीत किंवा तो व्यवस्थित दाखवणार नाहीत. जागतिक स्वीकार्यता असल्यास, हे ईमेल ॲड्रेस कोणत्याही अडचणीशिवाय वापरले जाऊ शकते.

अधिक माहितीसाठी:

युनिव्हर्सल ॲक्सेप्टन्स स्टSteering Group (UASG)

जागतिक स्वीकारार्हता (Universal Acceptance):

जागतिक स्वीकारार्हता म्हणजे इंटरनेट ॲप्लिकेशन्स, डिव्हाइसेस आणि सिस्टीम्स यांनी सर्व डोमेन नेम्स आणि ईमेल ॲड्रेस स्वीकारणे, व्हॅलिडेट करणे, प्रोसेस करणे, स्टोअर करणे आणि डिस्प्ले करणे.

सोप्या भाषेत:

आजकाल अनेक नवीन डोमेन नेम्स (उदाहरणार्थ .संगठन, .technology) आणि नवनवीन भाषांमधील अक्षरे वापरून ईमेल ॲड्रेस तयार होत आहेत. जागतिक स्वीकारार्हता म्हणजे या सर्वांना कोणत्याही अडचणीशिवाय स्वीकारणे आणि वापरणे.

उदाहरण:

• '.संगठन' हे डोमेन नेम ॲप्स आणि सिस्टीम्समध्ये व्यवस्थित वापरले जावे.
• '@example.संगठन' हा ईमेल ॲड्रेस कोणत्याही अडचणीशिवाय स्वीकारला जावा.

महत्व:

जागतिक स्वीकारार्हता सुनिश्चित करते की जगातील प्रत्येकजण इंटरनेटचा समानतेने वापर करू शकेल, भाषेचा किंवा अक्षरांचा अडथळा न येता.

अधिक माहितीसाठी:

युनिव्हर्सल ॲक्सेंप्टन्स स्ट steering ग्रुप (UASG)

जागतिक स्वीकार्यता (Universal Acceptance - UA) म्हणजे सर्व डोमेन नावे आणि ईमेल ॲड्रेस ॲप्लिकेशन्स, डिव्हाइसेस आणि सिस्टीम्सद्वारे स्वीकारले आणि योग्यरित्या प्रोसेस केले जाणे.

सोप्या भाषेत:

• आजकाल अनेक नवनवीन डोमेन नेम्स (उदाहरणार्थ .photography, .technology) येत आहेत.
• जागतिक स्वीकार्यता म्हणजे या नवीन डोमेन नेम्सना आणि वेगवेगळ्या भाषांमधील डोमेन नेम्सना (उदाहरणार्थ मराठीमध्ये .भारत) सपोर्ट करणे.
• जेणेकरून कोणताही युजर कोणत्याही भाषेत किंवा कोणत्याही डोमेन नेममध्ये ईमेल ॲड्रेस वापरू शकेल.

उदाहरण:

समजा, एका व्यक्तीचे नाव 'example' आहे आणि तो '.photography' हे डोमेन वापरतो. त्याचा ईमेल ॲड्रेस example@example.photography असा असेल, तरी तो स्वीकारला गेला पाहिजे.

महत्व:

• सर्वांसाठी इंटरनेट: भाषिक आणि सांस्कृतिक विविधता जतन करणे.
• व्यवसायासाठी संधी: नवीन बाजारपेठ आणि ग्राहकांपर्यंत पोहोचणे.
• सुरक्षितता आणि स्थिरता: ऑनलाइन व्यवहारांमध्ये सुरक्षितता आणि सुलभता.

जागतिक स्वीकार्यता हे सुनिश्चित करते की इंटरनेट अधिक समावेशक आणि जगभरातील लोकांसाठी उपयुक्त आहे.

निनावी म्हणजे "नाव नसलेले" किंवा "अज्ञात". ज्या गोष्टीचे नाव माहीत नाही किंवा जी गोष्ट कोणी केली आहे हे माहीत नाही, तिला निनावी म्हणतात.

• उदाहरणार्थ: निनावी पत्र, निनावी देणगी, निनावी तक्रार.