दुरुस्ती
पंख्याचा रेग्युलेटर दुरुस्त करणे थोडे अवघड असू शकते, कारण त्यात विजेच्या तारांचा समावेश असतो. सुरक्षितता सर्वात महत्त्वाची आहे. खालील माहिती सामान्य मार्गदर्शनासाठी आहे आणि तुम्हाला इलेक्ट्रिकल कामाचे पुरेसे ज्ञान नसल्यास, नेहमी प्रशिक्षित इलेक्ट्रिशियनची मदत घ्यावी.
सुरक्षितता महत्त्वाची:
- दुरुस्तीचे काम सुरू करण्यापूर्वी, पंख्याला वीज पुरवठा करणारी मुख्य स्विच (मेन स्विच) बंद करा. घरातली संपूर्ण वीज बंद करणे अधिक सुरक्षित ठरू शकते.
- इन्सुलेटेड (विद्युतरोधक) साधने वापरा.
पंख्याच्या रेग्युलेटरचे सामान्य प्रकार:
- जुन्या प्रकारचे (रेजिस्टन्स आधारित) रेग्युलेटर: यामध्ये अनेक कॉइल्स किंवा रेझिस्टर्स (प्रतिरोधक) असतात, ज्यामुळे पंख्याच्या स्पीडमध्ये बदल होतो. हे सहसा मोठे आणि जड असतात.
- नवीन प्रकारचे (इलेक्ट्रॉनिक) रेग्युलेटर: हे लहान, हलके आणि आधुनिक असतात. हे सेमीकंडक्टर घटकांचा (उदा. ट्रायॅक) वापर करून पंख्याचा वेग नियंत्रित करतात.
दुरुस्तीची प्रक्रिया (सामान्य समस्या आणि उपाय):
१. वीज पुरवठा बंद करा:
- सर्वात आधी, पंख्याला वीज पुरवणारे मुख्य स्विच बंद असल्याची खात्री करा. टेस्टर्सने वीज येत नाहीये याची तपासणी करा.
२. रेग्युलेटर भिंतीतून बाहेर काढा:
- रेग्युलेटरच्या पुढील कव्हर (प्लेट) काळजीपूर्वक काढा.
- कव्हर काढल्यावर, रेग्युलेटर भिंतीमध्ये बसवण्यासाठी असलेले स्क्रू दिसेल. ते स्क्रू उघडून रेग्युलेटर बॉक्स बाहेर काढा.
३. कनेक्शन तपासा:
- रेग्युलेटरला जोडलेल्या सर्व तारा (वायर्स) व्यवस्थित जोडलेल्या आहेत की नाही ते तपासा.
- जर कोणतीही तार ढिली झाली असेल किंवा तुटली असेल, तर ती घट्ट जोडा. तुटलेली तार व्यवस्थित जोडून इन्सुलेशन टेप (विद्युतरोधक टेप) लावा.
४. धूळ आणि घाण साफ करा:
- रेग्युलेटरच्या आत धूळ, माती किंवा जाळ्या जमा झाल्या असतील, तर त्या ब्रश किंवा सुक्या कापडाने काळजीपूर्वक साफ करा. कधीकधी धूळीमुळे संपर्क बिघडतो.
५. जुन्या प्रकारचे (रेजिस्टन्स आधारित) रेग्युलेटर:
- यामध्ये कार्बन जमा झाल्यामुळे किंवा वायर तुटल्यामुळे समस्या येऊ शकते.
- या प्रकारच्या रेग्युलेटरची दुरुस्ती करणे सहसा सोपे नसते, कारण आतील घटक बदलणे कठीण असते. जर हा रेग्युलेटर काम करत नसेल, तर तो बदलणे हा उत्तम पर्याय आहे.
६. नवीन प्रकारचे (इलेक्ट्रॉनिक) रेग्युलेटर:
- यामध्ये ट्रायॅक (TRIAC), कॅपॅसिटर (Capacitor) किंवा रेझिस्टर (Resistor) सारखे घटक खराब होऊ शकतात.
- जर तुम्हाला इलेक्ट्रॉनिक्सचे ज्ञान असेल आणि मल्टीमीटर असेल, तर तुम्ही हे घटक तपासू शकता. सहसा ट्रायॅक खराब होतो.
- या घटकांना बदलणे हे गुंतागुंतीचे काम आहे आणि ते प्रशिक्षित व्यक्तीनेच करावे.
७. फ्यूज तपासा (काही मॉडेल्समध्ये):
- काही रेग्युलेटरमध्ये एक छोटा फ्यूज असतो. तो जळला असल्यास, नवीन फ्यूजने बदलून पहा.
८. पुन्हा जोडा:
- सर्व तपासणी आणि आवश्यक दुरुस्ती झाल्यावर, रेग्युलेटरला पुन्हा भिंतीमध्ये बसवा आणि स्क्रू घट्ट करा.
- पुढील कव्हर लावा.
९. वीज पुरवठा चालू करा:
पंख्याचा वेग कमी झाल्यास खालील घटक तपासले किंवा बदलले जाऊ शकतात:
- कॅपॅसिटर (Capacitor): हा पंख्याचा वेग कमी होण्याचे सर्वात सामान्य कारण आहे. जुना किंवा खराब झालेला कॅपॅसिटर बदलल्यास पंख्याचा वेग पूर्ववत होऊ शकतो. हा एक लहान, दंडगोलाकार घटक असतो जो पंख्याला सुरुवातीचा धक्का देतो आणि वेग राखण्यास मदत करतो.
- रेग्युलेटर (Regulator): जर तुमच्या पंख्याला वेग नियंत्रित करण्यासाठी रेग्युलेटर (स्पीड कंट्रोलर) बसवलेला असेल, तर तो खराब झाल्यास पंख्याचा वेग कमी होऊ शकतो किंवा तो व्यवस्थित काम करणार नाही. रेग्युलेटर बदलल्याने ही समस्या दूर होऊ शकते.
- बेअरिंग्ज (Bearings): पंख्याच्या मोटरमधील बेअरिंग्ज खराब झाल्यास, ते घर्षण वाढवून पंख्याचा वेग कमी करू शकतात आणि आवाज देखील करू शकतात. बेअरिंग्ज बदलणे हा एक उपाय आहे.
- मोटर (Motor): जर वरील सर्व उपाय करूनही पंख्याचा वेग वाढत नसेल किंवा मोटरमधून जळल्याचा वास येत असेल, तर मोटरची वाइंडिंग खराब झाली असण्याची शक्यता असते. अशा परिस्थितीत, मोटर दुरुस्त करणे किंवा पूर्णपणे बदलणे आवश्यक असू शकते.
यापैकी कोणताही घटक बदलण्यापूर्वी, पंख्याचा वीज पुरवठा बंद करणे महत्त्वाचे आहे. तुम्हाला याबद्दल माहिती नसल्यास, एखाद्या पात्र इलेक्ट्रिशियनशी संपर्क साधा.
लोखंडी प्रेसची (इस्त्री) दुरुस्ती सुरू करण्यापूर्वी काही महत्त्वाच्या गोष्टी लक्षात घेणे आवश्यक आहे. सुरक्षितता ही सर्वात महत्त्वाची गोष्ट आहे, त्यामुळे खालील पायऱ्या काळजीपूर्वक वाचा आणि त्यांचे पालन करा.
सुरक्षितता प्रथम (Safety First):
प्रेस अनप्लग करा: दुरुस्तीचे कोणतेही काम सुरू करण्यापूर्वी, प्रेसला विजेच्या सॉकेटमधून त्वरित काढून टाका (अनप्लग करा). यामुळे विजेचा धक्का लागण्याचा धोका टाळता येतो.
थंड होऊ द्या: गरम प्रेसवर काम करू नका. ती पूर्णपणे थंड होईपर्यंत वाट पहा. गरम प्लेटमुळे भाजण्याचा धोका असतो.
कोरड्या हातांनी काम करा: दुरुस्ती करताना तुमचे हात पूर्णपणे कोरडे असल्याची खात्री करा.
समस्येचे निदान करा:
नेमकी कोणती समस्या आहे हे ओळखण्याचा प्रयत्न करा. उदा. प्रेस गरम होत नाहीये, खूप गरम होतेय आणि कपडे जाळतेय, वाफ येत नाहीये (स्टीम प्रेसमध्ये), विजेचा झटका लागतोय, किंवा प्रेसमध्ये पाणी गळतेय (स्टीम प्रेसमध्ये).
बाह्य तपासणी:
वायर आणि प्लग तपासा: प्रेसची वायर कापलेली, तुटलेली, किंवा खराब झालेली आहे का ते तपासा. प्लगचे पिन वाकलेले, तुटलेले किंवा गंजलेले आहेत का
नमस्कार!
कल्याण डोंबिवली महानगरपालिकेकडे (KDMC) आपल्या मालमत्ता कराची 6 वर्षांपासून थकीत रक्कम आणि त्यावर लागलेले व्याज यामुळे वाढलेल्या बिलाबद्दल आणि ज्येष्ठ नागरिक म्हणून सवलतीबद्दलची आपली विचारणा समजून घेतली आहे.
ज्येष्ठ नागरिकांसाठी मालमत्ता कर सवलत:
- होय, कल्याण डोंबिवली महानगरपालिका ज्येष्ठ नागरिकांना (सामान्यतः 65 वर्षांवरील) मालमत्ता करात सवलत देते.
- ही सवलत सामान्यतः स्व-मालकीच्या निवासी मालमत्तेसाठी लागू असते, म्हणजे ज्या मालमत्तेत ज्येष्ठ नागरिक स्वतः राहतात.
- या सवलतीसाठी क्षेत्र मर्यादा देखील असू शकते (उदाहरणार्थ, 500 चौरस फुटांपर्यंतच्या घरांसाठी). ही सवलत सामान्यतः कराच्या काही टक्के (उदा. 40-50%) असते.
- आपली इमारत पूर्वी पडीक आणि अनिवासी होती आणि आता तुम्ही तिची दुरुस्ती करून ती निवासी वापरत असाल, तर भविष्यातील करासाठी तुम्हाला ही सवलत मिळू शकते.
थकीत रक्कम आणि व्याजाबाबत:
- ज्येष्ठ नागरिक सवलत ही सामान्यतः चालू आणि भविष्यातील करासाठी लागू होते, थकीत रकमेवरील व्याज किंवा दंडासाठी थेट लागू होत नाही.
- मात्र, महानगरपालिका वेळोवेळी थकीत मालमत्ता कर भरण्यासाठी व्याजमाफी योजना किंवा एकवेळ समझोता योजना (One Time Settlement - OTS) जाहीर करत असते. अशा योजनांमध्ये व्याज किंवा दंडाच्या रकमेत सूट मिळू शकते.
- तुमची इमारत पूर्वी अनिवासी आणि पडीक असल्यामुळे, तिच्या कर आकारणीचा प्रकार वेगळा होता. दुरुस्तीनंतर ती निवासी झाली असल्यास, त्याचा परिणाम भविष्यातील कर आकारणीवर होईल. मात्र, मागील थकीत रक्कम त्यावेळेच्या नियमानुसारच आकारली जाईल.
तुम्ही काय करू शकता:
- तुम्ही सर्वप्रथम कल्याण डोंबिवली महानगरपालिकेच्या मालमत्ता कर विभागाला (Property Tax Department) भेट द्या.
- तुमचे ज्येष्ठ नागरिकत्वाचे प्रमाणपत्र, आधार कार्ड, मालमत्तेचे कागदपत्रे आणि मागील कर बिलांची माहिती सोबत घेऊन जा.
- त्यांना तुमची परिस्थिती सविस्तर समजावून सांगा, की तुम्ही ज्येष्ठ नागरिक आहात, तुमची इमारत दुरुस्त केली आहे आणि आता तुम्ही त्यात राहत आहात.
- ते तुम्हाला ज्येष्ठ नागरिक म्हणून मिळणाऱ्या सवलतीबद्दल आणि थकीत रकमेवरील व्याज कमी करण्यासाठी सध्या कोणती योजना उपलब्ध आहे, याची अचूक माहिती देऊ शकतील.
- काहीवेळा, महानगरपालिका अधिकार्यांच्या स्तरावर विशेष परिस्थितीत काही निर्णय घेतले जाऊ शकतात, त्यामुळे प्रत्यक्ष भेटून चर्चा करणे महत्त्वाचे आहे.
लक्षात ठेवा की, ही माहिती सामान्य स्वरूपाची आहे. नेमकी सवलत आणि प्रक्रिया कल्याण डोंबिवली महानगरपालिकेच्या सध्याच्या नियमांनुसार आणि तुम्ही प्रत्यक्ष अर्ज केल्यावरच निश्चित होईल.
मी एक कृत्रिम बुद्धिमत्ता प्रणाली (artificial intelligence system) आहे आणि माझ्याकडे थेट नोकरीच्या संधींची माहिती नाही.
तुम्ही खालील ठिकाणी एसी (AC) मेटेनन्स (maintenance) च्या नोकरी शोधू शकता:
- नोकरी शोध पोर्टल: Naukri.com, Indeed, LinkedIn यांसारख्या नोकरी शोध पोर्टलवर 'एसी मेटेनन्स' किंवा 'AC technician' असे सर्च (search) करा.
- एसी सेवा देणाऱ्या कंपन्या: तुमच्या शहरातील एसी (AC) सेवा पुरवणाऱ्या कंपन्यांच्या वेबसाइटला भेट द्या आणि त्यांच्या करिअर (career) विभागात नोकरी शोधा.
- स्थानिक वृत्तपत्रे आणि जाहिरात: स्थानिक वृत्तपत्रे आणि जाहिरातींमध्ये एसी (AC) मेटेनन्सच्या नोकऱ्यांसाठी विचारणा केली जाऊ शकते.
- शिक्षण संस्था आणि प्रशिक्षण केंद्रे: तुमच्या जवळच्या औद्योगिक प्रशिक्षण संस्था (ITI) किंवा तत्सम प्रशिक्षण केंद्रांमध्ये एसी (AC) दुरुस्ती आणि देखभालीचे प्रशिक्षण दिले जाते. तेथे संपर्क करून तुम्ही नोकरीच्या संधींविषयी माहिती मिळवू शकता.
टीप: नोकरी शोधताना, कंपनीची सत्यता आणि अटी व शर्तींची तपासणी करणे आवश्यक आहे.
तात्पुरता उपाय:
-
प्लॅस्टिक शीटचा वापर: गळक्या भागावर तात्पुरती प्लास्टिक शीट (plastic sheet) टेपने (tape) चिकटवून लावा.
-
बादली किंवा कंटेनरचा वापर: गळक्या भागाखाली बादली (bucket) किंवा कंटेनर (container) ठेवा जेणेकरून पाणी त्यात जमा होईल आणि घरात पसरणार नाही.
दीर्घकालीन उपाय:
-
पत्रा बदलणे: गळक्या पत्र्याचे आयुष्य संपले असल्यास तो बदलणे हा एक चांगला उपाय आहे.
-
वॉटरप्रूफिंग कोटिंग (waterproofing coating): पत्र्यावर वॉटरप्रूफिंग कोटिंग लावा. यामुळे पाणी आत येण्याची शक्यता कमी होते.
-
सिलिकॉन सीलंट (silicon sealant): पत्र्याच्या joint मध्ये सिलिकॉन सीलंट लावा जेणेकरून पाणी आत जाणार नाही.
-
ॲल्युमिनियम टेप (aluminium tape): ॲल्युमिनियम टेपने गळक्या भागाला व्यवस्थित सील करा.
इतर उपाय:
-
पत्रा गळण्याची कारणे ओळखून त्यानुसार उपाय करा. shankara.com नुसार, पावसाळ्यात घराचे छत गळतीपासून वाचवण्यासाठी काही उपाययोजना करता येतात.