विकास

बालकांचा विकास आणि स्व ची जाणीव हे दोन्ही पैलू बालकांच्या निरोगी वाढीसाठी आणि भविष्यातील यशासाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहेत. ते एकमेकांशी घट्ट जोडलेले आहेत.

बालकांचा विकास (Child Development)

बालकांचा विकास म्हणजे जन्मापासून ते पौगंडावस्थेपर्यंत मुलांमध्ये होणारे शारीरिक, मानसिक, सामाजिक, भावनिक आणि संज्ञानात्मक बदल. यामध्ये पुढील गोष्टींचा समावेश होतो:

• शारीरिक विकास: उंची, वजन वाढणे, स्नायूंची वाढ, इंद्रियांची कार्यक्षमता वाढणे.
• संज्ञानात्मक (मानसिक) विकास: विचार करण्याची, समजून घेण्याची, समस्या सोडवण्याची, भाषा शिकण्याची आणि स्मरणशक्तीची क्षमता वाढणे.
• सामाजिक आणि भावनिक विकास: इतरांशी संबंध निर्माण करणे, भावना ओळखणे आणि त्यांना योग्य प्रकारे व्यक्त करणे, सहानुभूती विकसित करणे.
• भाषिक विकास: संवाद साधण्याची, शब्दसंग्रह वाढवण्याची आणि व्याकरण समजून घेण्याची क्षमता.

स्व ची जाणीव (Self-awareness)

स्व ची जाणीव म्हणजे स्वतःला ओळखणे, स्वतःचे विचार, भावना, क्षमता, मर्यादा आणि व्यक्तिमत्त्व समजून घेणे. सोप्या भाषेत सांगायचे तर, 'मी कोण आहे?' या प्रश्नाचे उत्तर स्वतःला मिळणे.

बालकांमध्ये स्व ची जाणीव टप्प्याटप्प्याने विकसित होते:

• लहान वयात (०-३ वर्षे):
  • आरशात स्वतःला ओळखणे.
  • स्वतःच्या नावावर प्रतिक्रिया देणे.
  • 'मी' आणि 'माझे' या शब्दांचा वापर करणे.
  • इतरांपासून आपण वेगळे आहोत हे हळूहळू समजणे.
• शालेय वयात (४-१२ वर्षे):
  • स्वतःच्या आवडीनिवडी, क्षमता आणि कमतरता ओळखणे.
  • स्वतःच्या भावना (आनंद, राग, दुःख) ओळखणे.
  • इतरांशी तुलना करून स्वतःची ओळख बनवणे.
  • शाळेतील यश-अपयशातून स्वतःबद्दल शिकणे.
• पौगंडावस्था (१३-१८ वर्षे):
  • स्वतःची मूल्ये, ध्येये आणि भविष्याबद्दल विचार करणे.
  • स्वतःच्या व्यक्तिमत्त्वाचे आणि सामाजिक भूमिकेचे अधिक सखोल आकलन होणे.
  • स्वतःच्या भावनांवर नियंत्रण ठेवण्यास शिकणे.

बालकांचा विकास आणि स्व ची जाणीव यांचा संबंध

स्व ची जाणीव बालकांच्या सर्वांगीण विकासासाठी एक महत्त्वाचा पाया आहे. हे दोन्ही पैलू एकमेकांवर अवलंबून आहेत:

• भावनिक विकास: जेव्हा बालकांना स्वतःच्या भावनांची जाणीव होते, तेव्हा ते त्यांना योग्य प्रकारे व्यक्त करू शकतात आणि नियंत्रणात ठेवू शकतात. यामुळे भावनिक आरोग्य सुधारते.
• सामाजिक विकास: स्वतःला समजून घेतल्याने इतरांना समजून घेणे सोपे होते. यामुळे इतरांशी चांगले संबंध निर्माण होतात आणि सामाजिक कौशल्ये विकसित होतात.
• आत्मविश्वास आणि आत्मसन्मान: स्वतःच्या क्षमता आणि मर्यादांची जाणीव असल्याने आत्मविश्वास वाढतो. स्वतःची ओळख सकारात्मक असली की आत्मसन्मानही वाढतो.
• निर्णय क्षमता: स्वतःची मूल्ये आणि ध्येये स्पष्ट असल्याने योग्य निर्णय घेण्याची क्षमता विकसित होते.
• समस्या सोडवण्याची क्षमता: स्वतःच्या सामर्थ्याची आणि कमतरतांची जाणीव असल्याने बालके समस्यांवर अधिक प्रभावीपणे उपाय शोधू शकतात.
• शिकण्याची प्रक्रिया: स्वतःची शिकण्याची शैली आणि आवडीनिवडी समजल्याने शिक्षण प्रक्रिया अधिक प्रभावी होते.

थोडक्यात, बालकांमध्ये स्व ची जाणीव निर्माण होणे हे त्यांच्या विकासाचे एक महत्त्वाचे लक्षण आहे आणि ती त्यांच्या पुढील जीवनातील यश आणि कल्याणासाठी आवश्यक आहे.

सरदार सरोवर प्रकल्प हा नर्मदा नदीवर बांधलेला एक बहुउद्देशीय प्रकल्प आहे. या प्रकल्पाचा उद्देश गुजरात, मध्य प्रदेश, महाराष्ट्र आणि राजस्थान या राज्यांमध्ये पाणी आणि वीज पुरवठा करणे हा आहे.

प्रकल्पाची माहिती:

• हा प्रकल्प गुजरात राज्यातील नवगाम येथे आहे.
• या प्रकल्पाची कल्पना 1946 मध्ये सरदार वल्लभभाई पटेल यांनी मांडली.
• 1961 मध्ये पंडित जवाहरलाल नेहरू यांनी या प्रकल्पाची पायाभरणी केली.
• या प्रकल्पाद्वारे सुमारे 214000 हेक्टर जमिनीला सिंचनाचा लाभ मिळवण्याचे उद्दिष्ट आहे.
• तसेच 1450 मेगावॅट वीज उत्पादन करण्याचेही उद्दिष्ट आहे.

आदिवासी लोकांचे पुनर्वसन:

सरदार सरोवर प्रकल्पामुळे अनेक आदिवासी आणि इतर स्थानिक लोक विस्थापित झाले. त्यांच्या पुनर्वसनाची जबाबदारी शासनाने घेतली, परंतु अनेक कुटुंबांना त्यांच्या हक्कांचे पूर्ण लाभ मिळाले नाहीत, असा आरोप आहे.

• जवळपास 200 गावांतील लोकांना विस्थापित व्हावे लागले.
• पुनर्वसन प्रक्रिया योग्य नसल्यामुळे अनेक आंदोलने झाली.
• displaced लोकांना पर्यायी जमीन आणि उपजीविकेची साधने पुरवण्याचे आव्हान होते.

या प्रकल्पाच्या समर्थनार्थ, असा युक्तिवाद केला जातो की यामुळे लाखो लोकांना पाणी आणि वीज उपलब्ध झाली आहे, ज्यामुळे कृषी उत्पादन वाढले आहे. दुसरीकडे, विस्थापित लोकांचे म्हणणे आहे की त्यांच्या जमिनी आणि सांस्कृतिक वारसाचे नुकसान झाले आहे आणि त्यांना योग्य पुनर्वसनpackage com.yijiebuyi.coupon.activity; import android.app.Activity; import android.app.Dialog; import android.content.Context; import android.content.Intent; import android.os.Bundle; import android.view.Display; import android.view.LayoutInflater; import android.view.View; import android.view.View.OnClickListener; import android.view.WindowManager; import android.widget.Button; import android.widget.ImageView; import android.widget.LinearLayout; import android.widget.TextView; import com.tencent.mm.sdk.modelmsg.SendMessageToWX; import com.tencent.mm.sdk.modelmsg.WXMediaMessage; import com.tencent.mm.sdk.modelmsg.WXWebpageObject; import com.tencent.mm.sdk.openapi.IWXAPI; import com.tencent.mm.sdk.openapi.WXAPIFactory; import com.yijiebuyi.coupon.R; import com.yijiebuyi.coupon.activity.WebViewActivity; import com.yijiebuyi.coupon.api.API; import com.yijiebuyi.coupon.utils.ConstantValue; public class DialogActivity extends Activity { private LinearLayout mLinLayShare; private Button mBtnCancelShare; private Dialog mShareDialog; private String shareUrl; private String shareImage; private String shareTitle; private String shareContent; private ImageView mImgShareFriend, mImgShareCircle; private IWXAPI api; private Context mContext; private View view; private String jumpurl; @Override protected void onCreate(Bundle savedInstanceState) { super.onCreate(savedInstanceState); setContentView(R.layout.dialog_activity); mContext = DialogActivity.this; jumpurl = getIntent().getStringExtra("jumpurl"); shareUrl = getIntent().getStringExtra("shareurl"); shareTitle = getIntent().getStringExtra("sharetitle"); shareContent = getIntent().getStringExtra("sharecontent"); initView(); initData(); setListener(); } private void initData() { // TODO Auto-generated method stub // 微信api api = WXAPIFactory.createWXAPI(this, ConstantValue.APP_ID, true); // 将该app注册到微信 api.registerApp(ConstantValue.APP_ID); } private void initView() { // TODO Auto-generated method stub view = LayoutInflater.from(this).inflate(R.layout.dialog_share, null); mShareDialog = new Dialog(this, R.style.MyDialog); mShareDialog.setContentView(view); mLinLayShare = (LinearLayout) view.findViewById(R.id.ll_share); mBtnCancelShare = (Button) view.findViewById(R.id.btn_cancel_share); mImgShareFriend = (ImageView) view.findViewById(R.id.img_share_friend); mImgShareCircle = (ImageView) view.findViewById(R.id.img_share_circle); WindowManager windowManager = getWindowManager(); Display display = windowManager.getDefaultDisplay(); WindowManager.LayoutParams lp = mShareDialog.getWindow() .getAttributes(); lp.width = (int) (display.getWidth()); // 设置宽度 mShareDialog.getWindow().setAttributes(lp); mShareDialog.setCanceledOnTouchOutside(true); mShareDialog.show(); } private void setListener() { // TODO Auto-generated method stub mBtnCancelShare.setOnClickListener(listener); mImgShareFriend.setOnClickListener(listener); mImgShareCircle.setOnClickListener(listener); } OnClickListener listener = new OnClickListener() { @Override public void onClick(View v) { // TODO Auto-generated method stub Intent intent; switch (v.getId()) { case R.id.btn_cancel_share: finish(); break; case R.id.img_share_friend: share2weixin(0); finish(); break; case R.id.img_share_circle: share2weixin(1); finish(); break; default: break; } } }; /** * 分享到微信 * * @param flag * 0:分享到微信好友 1：分享到朋友圈 */ private void share2weixin(int flag) { WXWebpageObject webpage = new WXWebpageObject(); webpage.webpageUrl = jumpurl; WXMediaMessage msg = new WXMediaMessage(webpage); msg.title = shareTitle; msg.description = shareContent; SendMessageToWX.Req req = new SendMessageToWX.Req(); req.transaction = buildTransaction("webpage"); msg.thumbData = API.bmpToByteArray(API.getHttpBitmap(shareImage), true); req.message = msg; req.scene = flag == 0 ? SendMessageToWX.Req.WXSceneSession : SendMessageToWX.Req.WXSceneTimeline; api.sendReq(req); } private String buildTransaction(final String type) { return (type == null) ? String.valueOf(System.currentTimeMillis()) : type + System.currentTimeMillis(); } }