माहिती तंत्रज्ञान

सध्या माहिती तंत्रज्ञान (IT) क्षेत्रात काही प्रमाणात मंदीसदृश परिस्थिती दिसून येत आहे. तुम्ही ऐकल्याप्रमाणे, आयटी उद्योगात सध्या मंदीची चर्चा असून, त्यात काही प्रमाणात तथ्य आहे.

सध्याची परिस्थिती:

• नोकरकपात आणि भरतीमध्ये घट: अनेक मोठ्या आयटी कंपन्या, ज्यात TCS, इन्फोसिस, इंटेल, पॅनासॉनिक, मायक्रोसॉफ्ट, आयबीएम आणि मेटा या कंपन्यांचा समावेश आहे, नोकरकपात करत आहेत किंवा त्याची योजना करत आहेत. इन्फोसिसने कॅम्पसमधून थेट नवीन कर्मचाऱ्यांची भरती कमी करण्याची घोषणा केली आहे. अनेक मोठ्या आयटी कंपन्यांनी नवीन कर्मचाऱ्यांची भरती कमी केली आहे किंवा थांबवली आहे.

• पगारावाढीमध्ये कपात: कंपन्यांनी वार्षिक पगारावाढ आणि पदोन्नतीमध्ये लक्षणीय कपात केली आहे. उदाहरणार्थ, इन्फोसिसने आपल्या कर्मचाऱ्यांना १०% पेक्षा कमी पगारवाढ दिली आहे.

• नवीन प्रकल्पांमध्ये घट: काही कंपन्यांना मिळणारे नवीन प्रकल्प कमी झाले आहेत, ज्यामुळे उपलब्ध मनुष्यबळाचा वापर करणे कंपन्यांना कठीण जात आहे.

मंदीची प्रमुख कारणे:

• जागतिक आर्थिक मंदीची भीती: रशिया-युक्रेन युद्ध आणि इतर जागतिक कारणांमुळे आर्थिक मंदी येऊ शकते, या भीतीमुळे कंपन्या खर्चात कपात करत आहेत.

• महागाई: वाढत्या महागाईमुळे लोकांच्या खर्च करण्याच्या क्षमतेवर परिणाम होत आहे, ज्यामुळे अप्रत्यक्षपणे आयटी क्षेत्रावरही परिणाम होत आहे.

• कोविड-१९ नंतरची सामान्य स्थिती: कोविड-१९ च्या काळात आयटी क्षेत्रात मोठ्या प्रमाणात वाढ झाली होती, जी आता सामान्य होत आहे.

• आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) आणि ऑटोमेशनचा प्रभाव: एआय आणि ऑटोमेशनमुळे कंपन्या कमी खर्चात जास्त काम करून घेत आहेत, ज्यामुळे नोकरकपात होत आहे. एआय एजंट दोन मानवी एजंटची जागा घेत असल्याचे दिसून येत आहे. ऑटोमेशनमुळे एंट्री-लेव्हल नोकरीच्या संधी कमी होत आहेत.

• ग्राहकांची सावधगिरी आणि मॅक्रो आर्थिक चिंता: ग्राहकांच्या सावधगिरीमुळे आणि मॅक्रो आर्थिक चिंतांमुळे मागणीमध्ये विलंब होत आहे.

कर्मचाऱ्यांवर परिणाम आणि भविष्यातील शक्यता:

• मंदी कायम राहिल्यास काही कर्मचाऱ्यांची नोकरी जाण्याची शक्यता आहे.

• पगारावाढ कमी होऊ शकते.

• कर्मचाऱ्यांनी आपली कौशल्ये अद्ययावत ठेवणे (upgrade) महत्त्वाचे आहे.

• भारतातील अनेक आयटी व्यावसायिक चांगल्या मोबदल्याच्या अभावामुळे आणि करिअरच्या वाढीसाठी स्वेच्छेने नोकरी सोडत आहेत.

• काही सकारात्मक बाजू देखील आहेत; नवीन आर्थिक वर्षात (२०२४-२५) माहिती-तंत्रज्ञान आणि संगणक सेवा क्षेत्रात रोजगाराच्या संधींमध्ये वाढ दिसून येत आहे. गुगलने नवी मुंबईत आपले मोठे माहिती-तंत्रज्ञान केंद्र उभारण्याचे ठरवले आहे, ज्यामुळे या क्षेत्रात रोजगाराच्या संधी वाढतील. तांत्रिक क्षेत्रातील प्रशिक्षित आणि कुशल उमेदवारांना मोठी मागणी आहे.

• जागतिक स्तरावर नोकरकपात होत असली तरी, भारतामध्ये ती तुलनेने कमी आहे, पण परिस्थिती अजून पूर्णपणे स्थिर नाही.

• काही विश्लेषकांच्या मते, आर्थिक वर्ष २०२७ पर्यंत बाजारात मजबूत सुधारणा अपेक्षित आहे.

एकंदरीत, आयटी क्षेत्र सध्या आव्हानात्मक परिस्थितीतून जात आहे, परंतु कुशल आणि अद्ययावित कौशल्यांसह कर्मचाऱ्यांसाठी संधी अजूनही उपलब्ध आहेत.