चित्रपट

जेम्स कॅमेरॉन दिग्दर्शित 'अवतार' चित्रपटाचे एकूण पाच भाग प्रदर्शित होणार आहेत.

त्यापैकी, खालील दोन भाग प्रदर्शित झाले आहेत:

• अवतार (Avatar) - 2009 मध्ये प्रदर्शित
• अवतार: द वे ऑफ वॉटर (Avatar: The Way of Water) - 2022 मध्ये प्रदर्शित

पुढील तीन भाग भविष्यात प्रदर्शित होण्याची अपेक्षा आहे, जे खालीलप्रमाणे आहेत:

• अवतार 3 (Avatar 3) - अपेक्षित डिसेंबर 2025
• अवतार 4 (Avatar 4) - अपेक्षित डिसेंबर 2029
• अवतार 5 (Avatar 5) - अपेक्षित डिसेंबर 2031

लालसिंग चड्ढाची गोष्ट ही 1994 च्या हॉलिवूड चित्रपट 'फॉरेस्ट गंप' वर आधारित एक हृदयस्पर्शी हिंदी चित्रपट आहे.

कथेचा थोडक्यात सारांश:

• लालसिंग चड्ढा (आमिर खान) हा एक साधा, कमी बुद्ध्यांक असलेला पण अतिशय दयाळू माणूस आहे. त्याची गोष्ट तो ट्रेनमध्ये प्रवास करताना सहप्रवाशांना सांगत असतो.
• लहानपणी लालसिंगला शारीरिक आणि बौद्धिक मर्यादा होत्या, त्याचे पाय वाकडे होते आणि तो इतरांपेक्षा धीमा होता. त्याची आई (मोना सिंग) त्याला नेहमीच जीवनातील प्रत्येक गोष्टीत पुढे जाण्यासाठी प्रोत्साहित करते. ती त्याला 'जीवन म्हणजे पाणीपुरीसारखे असते, कधी पोट भरते, पण मन नाही' अशी शिकवण देते.
• एका घटनेमुळे तो पायातील पट्ट्या तोडून टाकतो आणि एक उत्कृष्ट धावपटू बनतो. त्याचे हे कौशल्य त्याला नंतर विविध ठिकाणी उपयोगी पडते.
• लहानपणापासून त्याची मैत्री रुपा (करीना कपूर खान) नावाच्या मुलीशी होते. रुपाच्या आयुष्यात अनेक अडचणी असतात आणि लालसिंग तिच्यावर मनापासून प्रेम करतो. रुपाचे स्वप्न एक मॉडेल बनण्याचे असते, पण ती चुकीच्या लोकांच्या संगतीत अडकते.
• लालसिंग भारतीय सैन्यात भरती होतो, जिथे त्याची बाला (नागा चैतन्य) नावाच्या मित्राशी घट्ट मैत्री होते. बालाला 'चड्डी-बनियान' (अंतर्वस्त्र) चा व्यवसाय सुरू करण्याची इच्छा असते.
• कारगिल युद्धात लालसिंग आपल्या बुद्धिमत्तेने आणि धावण्याच्या कौशल्याने अनेक लोकांचे, अगदी शत्रू सैनिकांचेही जीव वाचवतो, पण दुर्दैवाने त्याचा मित्र बाला शहीद होतो.
• बालास दिलेले वचन पूर्ण करण्यासाठी, लालसिंग 'रूपा अंडरवेअर' (Rupa Underwear) नावाचा अंतर्वस्त्रांचा व्यवसाय सुरू करतो आणि त्यात तो खूप यशस्वी होतो.
• त्याच्या आयुष्यात अनेक ऐतिहासिक घटना घडतात आणि तो त्या सर्वांचा नकळतपणे भाग बनतो. तो प्रसिद्ध धावपटू बनतो, देशाच्या कानाकोपऱ्यात धावतो.
• कालांतराने, रुपा त्याच्या आयुष्यात परत येते. त्यांना एक मुलगा होतो. पण रुपा एका गंभीर आजाराने ग्रस्त असते आणि तिचा मृत्यू होतो.
• लालसिंग आपल्या मुलाचे एकट्याने संगोपन करतो आणि त्याला त्याच्या आईने दिलेली शिकवण देतो – 'जीवन म्हणजे पाणीपुरीसारखे असते.'

हा चित्रपट लालसिंगच्या निरागस दृष्टिकोनातून भारताच्या गेल्या काही दशकांच्या इतिहासाचे आणि मानवी नातेसंबंधांचे सुंदर चित्रण करतो.

मातंग समाजातून अनेक प्रतिभावान कलाकारांनी मराठी चित्रपट आणि नाट्यसृष्टीत मोठे योगदान दिले आहे.

काही प्रमुख मातंग चित्रपट कलाकार आणि संबंधित व्यक्तिमत्त्वे खालीलप्रमाणे आहेत:

• लोकशाहीर अण्णाभाऊ साठे: (लेखक, लोककलावंत, समाजसुधारक) अण्णाभाऊ साठे हे मातंग समाजाचे एक महान प्रतीक आहेत. त्यांनी विपुल साहित्यनिर्मिती केली, ज्यात कादंबऱ्या, कथा, पोवाडे आणि लावणी यांचा समावेश आहे. त्यांच्या अनेक साहित्यकृतींवर आधारित चित्रपट तयार झाले आहेत, ज्यामुळे त्यांचे साहित्य चित्रपटसृष्टीशी अप्रत्यक्षपणे जोडले गेले आहे. ते केवळ लेखक नसून, त्यांच्या साहित्यातून त्यांनी समाजाचे वास्तव मांडले आणि अनेक कलाकारांना प्रेरणा दिली.
• विठ्ठल उमप: (अभिनेता, लोककलावंत, गायक) विठ्ठल उमप हे एक अष्टपैलू लोककलावंत होते. त्यांनी अनेक चित्रपटांमध्ये आणि नाटकांमध्ये अभिनय केला आहे, तसेच त्यांच्या आवाजातील लोकगीते खूप गाजली आहेत. ते मातंग समाजाचे प्रतिनिधित्व करत होते आणि त्यांनी आपल्या कलेतून समाजाच्या समस्या मांडल्या.

याशिवाय, अनेक उदयोन्मुख कलाकार आणि पडद्यामागे काम करणारे तंत्रज्ञही मातंग समाजातून आले आहेत. बऱ्याचदा कलाकार आपली जात किंवा समुदाय सार्वजनिकरित्या उघड करणे पसंत करत नाहीत, त्यामुळे अशा कलाकारांची निश्चित आणि संपूर्ण यादी मिळणे कठीण होते.

२०२५ साली दादासाहेब फाळके पुरस्कार मल्याळम चित्रपटसृष्टीतील ज्येष्ठ अभिनेते मोहनलाल यांना प्रदान करण्यात आला आहे.

हा पुरस्कार २३ सप्टेंबर २०२५ रोजी ७१ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार सोहळ्यात राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांच्या हस्ते त्यांना देण्यात आला. मोहनलाल यांना भारतीय चित्रपटसृष्टीतील त्यांच्या महत्त्वपूर्ण योगदानासाठी हा सर्वोच्च सन्मान प्रदान करण्यात आला आहे. त्यांनी चार दशकांहून अधिक काळ ४०० हून अधिक चित्रपटांमध्ये काम केले आहे.

दादासाहेब फाळके पुरस्कार हा भारतीय चित्रपटसृष्टीतील सर्वोच्च सन्मान आहे, जो १९६९ पासून दिला जात आहे. हा पुरस्कार माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय, भारत सरकारद्वारे दिला जातो.

हा पुरस्कार दादासाहेब फाळके यांच्या स्मरणार्थ दिला जातो, ज्यांना 'भारतीय चित्रपटांचे जनक' मानले जाते. १९६९ मध्ये भारत सरकारने हा पुरस्कार सुरू केला. पहिला दादासाहेब फाळके पुरस्कार अभिनेत्री देविका राणी यांना देण्यात आला.

• एक सुवर्ण कमळ (Golden Lotus)
• ₹ १० लाख रुपये रोख
• एक शाल

हा पुरस्कार माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय ​​द्वारे दरवर्षी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार सोहळ्यात प्रदान केला जातो. भारतीय चित्रपटसृष्टीच्या विकासात महत्त्वपूर्ण योगदान देणाऱ्या व्यक्तीला हा पुरस्कार दिला जातो.

या पुरस्कारासाठी निवड समिती सदस्यांची निवड भारत सरकार करते. या समितीत चित्रपट क्षेत्रातील प्रतिष्ठित व्यक्तींचा समावेश असतो. त्यांच्या शिफारशीनुसार पुरस्काराची घोषणा केली जाते.

• देविका राणी (१९६९)
• पृथ्वीराज कपूर (१९७१)
• लता मंगेशकर (१९८९)
• दिलीप कुमार (१९९४)
• यश चोप्रा (२००१)
• प्राण (२०१२)
• रजनीकांत (२०१९)
• आशा पारेख (2022)

दादासाहेब फाळके पुरस्कार हा भारतीय चित्रपटसृष्टीतील एक अत्यंत प्रतिष्ठित पुरस्कार आहे.

• Films Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India

‘नागिन’ या शीर्षकाची यथार्थता अनेक दृष्टीने स्पष्ट करता येते:

1. कथेचा आधार: ‘नागिन’ ही कथा इच्छाधारी नागिणीवर आधारित आहे. मालिकेत नाग आणि नागिणी यांच्या जीवनातील रहस्यमय आणि अद्भुत घटनांचे चित्रण केले जाते. त्यामुळे, ‘नागिन’ हे शीर्षक कथेच्या मूळ विषयाला धरून आहे.
2. नागिणीचे सामर्थ्य: नागिन आपल्या प्रियकराच्या मृत्यूचा बदला घेण्यासाठी सज्ज होते आणि तिच्यात अनेक अलौकिक शक्ती असतात. ती आपल्या इच्छाशक्तीने रूप बदलू शकते आणि शत्रूंना परास्त करण्याची क्षमता तिच्यात असते. त्यामुळे, ‘नागिन’ हे शीर्षक तिच्या सामर्थ्याला आणि धैर्याला दर्शवते.
3. दर्शकांची उत्सुकता: ‘नागिन’ हे शीर्षक ऐकल्यावरच प्रेक्षकांमध्ये एक प्रकारची उत्सुकता निर्माण होते. नाग आणि नागिणीच्या कथा भारतीय संस्कृतीत फार पूर्वीपासून प्रचलित आहेत आणि त्याबद्दल लोकांमध्ये आकर्षण आहे. त्यामुळे, हे शीर्षक लोकांना मालिका पाहण्यासाठी आकर्षित करते.
4. मालिका आणि चित्रपटांची परंपरा: भारतीय मनोरंजनसृष्टीत ‘नागिन’ नावाच्या मालिका आणि चित्रपटांची मोठी परंपरा आहे. त्यामुळे, हे शीर्षक लगेचच लोकांच्या मनात एक विशिष्ट प्रतिमा तयार करते आणि त्यांना कथेची कल्पना येते.

या सर्व कारणांमुळे ‘नागिन’ हे शीर्षक समर्पक आणि यथार्थ आहे.